Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 138.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

XIII Ca 24/15Sąd Okręgowy we Wrocławiu

Podwyższenie alimentów oddalone – wyrok SO we Wrocławiu

Fragment uzasadnienia

… od 10 – do 100 zł miesięcznie. Powód majątku żadnego nie posiada, innych dzieci nie posiada. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy przywołując przepis art. 138 kro i 135 kro przyjął, że od daty poprzedniego orzeczenia wzrosły usprawiedliwione potrzeby małoletniego przynajmniej o koszt edukacji i wyposażenia do szkoły, albowiem małoletni wkracza w wiek szkolny i fakt ten wiąże się z dodatkowymi wydatkami.…
III AUa 345/20Sąd Apelacyjny w Poznaniu

III AUa 345/20

Fragment uzasadnienia

… z 4.06.2019 r. pozwany wezwał Zespół Domów Pomocy Społecznej o zwrot kwoty 604,23 zł, jako różnicy pomiędzy kwotą wypłaconą (2.296,37 zł) a zwróconą (1.692,14 zł), zgodnie z art. 138a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Pismem z 21.06.2019 r. Zespół odmówił zwrotu 604,23 zł argumentując tym, że kwota ta została pobrana na pokrycie kosztów całodobowej opieki nad mieszkanką ich Domu. Zaskarżoną…
  • zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Czytaj orzeczenie
VII U 1004/21Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie

VII U 1004/21

Fragment uzasadnienia

… Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , a uzasadniając swe stanowisko wskazał, że na podstawie art. 138 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał odwołującą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od dnia 1 maja 2020r. do dnia 31 maja 2020r. w łącznej kwocie 4.154,81 zł oraz za…
  • zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Czytaj orzeczenie
I ACa 650/20Sąd Apelacyjny w Poznaniu

I ACa 650/20

Fragment uzasadnienia

… wygórowane i niewykazane. Powyższy wyrok zaskarżyła apelacją pozwana, która powołując się na naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 417 kc w zw. z art. 138 ust.1 w zw. z art. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych , art. 415 kc , art. 70 4 § 2 kc w zw. z art. 45 ust.4 ustawy Prawo zamówień publicznych , art. 390 kc , 361 kc art. 6 kc , art. 362 kc , art. 5 kc , naruszenie prawa procesowego w postaci art. 233…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 138: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 138 Kodeksu cywilnego został uchylony, co oznacza, że przepis ten nie obowiązuje i nie ma zastosowania w prawie cywilnym. Stwierdzenie "uchylony" oznacza formalne wycofanie normy prawnej z tekstu obowiązującego aktu prawnego, w tym przypadku Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że nie zawiera on obecnie żadnej treści prawnej ani regulacji. Uchylona norma jest więc nieegzekwowalna i nie może stanowić podstawy żadnych roszczeń czy interpretacji prawnych. W praktyce oznacza to, że jakiekolwiek działanie powołujące się na ten przepis byłoby bezzasadne. Należy jednak mieć na uwadze, że uchylenie przepisu może wynikać z potrzeby aktualizacji prawa lub zmiany unormowania określonej kwestii w innym akcie prawnym. Przepis uchylony formalnie nadal jest ważny do celów historyczno-prawnych, takich jak analiza przeszłych regulacji, ale nie ma funkcji obowiązującej w obecnym stanie prawnym.

Przepis taki, jak art. 138 KC, odnosi się do konkretnego miejsca i treści w Kodeksie cywilnym, jednak po uchyleniu traci swą moc. Sytuacje, w których należy sprawdzić status przepisu, często pojawiają się podczas interpretacji prawa, analizy dawnych umów lub postępowań sądowych odnoszących się do przepisów sprzed uchylenia. Stosowanie art. 138 nie ma obecnie praktycznego zastosowania, co należy potwierdzić podczas badania źródeł prawa i ich aktualności.

Przykładowo, jeśli w dokumencie prawnym z dawnych lat pojawia się powołanie na art. 138 KC, obecnie nie można tego przepisu używać jako podstawy prawnej dla działań czy decyzji. W takiej sytuacji należy poszukać aktualnych regulacji zastępujących tę normę lub innego przepisu, który reguluje daną kwestię. Tym samym praktyk prawnicy i osoby korzystające z prawa muszą zachować ostrożność i sprawdzać aktualny stan prawny, aby nie opierać się na nieistniejących normach.

Częstym błędem bywa niezauważenie uchylenia przepisu lub brak świadomości o tym fakcie, co może prowadzić do nieprawidłowej interpretacji prawa i błędnego zastosowania normy. Kolejnym problemem jest posługiwanie się archiwalnymi przepisami bez weryfikacji ich obowiązywania, co w praktyce może skutkować odrzuceniem argumentacji lub roszczenia w postępowaniu. Warto zawsze potwierdzać aktualność przepisów, szczególnie gdy spotykamy się z powołaniem na art. 138 Kodeksu cywilnego czy inne normy, które mogą być uchylone. W sprawach indywidualnych, gdzie ważna jest interpretacja lub zastosowanie konkretnych przepisów, zawsze wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że art. 138 KC jest uchylony?

Oznacza to, że przepis ten został formalnie wycofany i nie obowiązuje w aktualnym stanie prawnym.

Czy mogę powoływać się na art. 138 KC w mojej sprawie?

Nie, ponieważ przepis jest uchylony i nie ma mocy prawnej, nie można się na niego powoływać.

Dlaczego przepisy są uchylane z Kodeksu cywilnego?

Przepisy są uchylane z powodu zmian w prawie, aktualizacji lub zastąpienia przez nowe regulacje.

Jak sprawdzić czy przepis Kodeksu cywilnego jest aktualny?

Należy skorzystać z aktualnych źródeł prawa, takich jak oficjalne teksty ustaw lub serwisy prawnicze.

Co zrobić, gdy dokument powołuje się na uchylony przepis?

Warto poszukać aktualnych przepisów zastępujących daną normę lub skonsultować się z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 138