Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Uchylenie się od skutków prawnych umowy o dział spadku zawartej pod wpływem błędu może nastąpić tylko wtedy, gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który strony uważały za niewątpliwy.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Rejonowy w Ciechanowie ustalił skład majątku wspólnego małżonków, w tym ruchomości, kwotę z demontażu samochodu oraz wierzytelność z tytułu nakładów na nieruchomość. Jednocześnie oddalił żądanie ustalenia nierównych udziałów, co potwierdza, że samo twierdzenie o nierównym przyczynianiu się nie wystarcza bez mocnych dowodów.
Streszczenie
Sąd Rejonowy w Ciechanowie ustalił skład majątku wspólnego i dokonał jego podziału, przyznając większość składników wnioskodawczyni oraz jeden samochód uczestnikowi. Jednocześnie zasądził dopłatę 60 tys. zł, co pokazuje praktyczne rozliczenie nierównych udziałów w majątku po ustaniu wspólności.
Streszczenie
Sąd Rejonowy w Ciechanowie dokonał działu spadku połączonego ze zniesieniem współwłasności spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Lokal przyznano jednemu z uczestników, a pozostałym zasądzono spłaty odpowiadające ich udziałom. Orzeczenie pokazuje praktyczne zastosowanie art. 1038 § 1 k.c. przy podziale majątku spadkowego.
Streszczenie
Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał, że sąd I instancji wyszedł ponad żądanie, opierając rozstrzygnięcie na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda, co narusza art. 321 k.p.c. Jednocześnie przypomniał, że ustną umowę pożyczki co do zasady można wykazywać wszelkimi środkami dowodowymi, ale przy kwocie powyżej 500 zł obowiązują…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1045: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 1045 Kodeksu cywilnego reguluje szczególną sytuację dotyczącą umowy o dział spadku. Zgodnie z tym przepisem, uchylenie się od skutków prawnych takiej umowy jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy błąd, który spowodował zawarcie umowy, odnosił się do stanu faktycznego uważanego przez strony za oczywisty i niewątpliwy. Oznacza to, że nie każdy błąd jest podstawą do unieważnienia umowy – musi on dotyczyć konkretnego, jednoznacznego aspektu rzeczywistości, który strony przyjmowały jako pewnik przy jej zawieraniu.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strony dziedziczenia po zmarłym sporządzają umowę dotyczącą podziału spadku, a jedna z nich zawiera ją pod wpływem błędu faktu, który był przez obie strony traktowany jako oczywisty i niepodważalny. Tylko wtedy, gdy udowodni się, że błąd dotyczył właśnie takiego stanu faktycznego, można starać się o uchylenie się od skutków tej umowy. W innym wypadku umowa ta zachowuje moc prawną.
Wyobraźmy sobie, że dwie osoby dziedziczą po zmarłym nieruchomość, która, jak sądziły, jest jedynym majątkiem spadkowym. Na podstawie tego błędnego przekonania sporządzają umowę działu spadku, przyjmując, że dzielą cały spadek. Po pewnym czasie okazuje się, że istnieje jeszcze inny składnik majątkowy – np. konto bankowe z oszczędnościami. W takim przypadku błąd dotyczący istnienia całego majątku, uznawanego za niewątpliwy, może być podstawą do uchylenia się od skutków umowy zgodnie z art. 1045 KC.
Często spotykanym błędem jest mylenie tego przepisu z ogólnymi zasadami błędu w prawie cywilnym. Nie każdy błąd uprawnia do unieważnienia umowy działu spadku – musi to być błąd w stosunku do stanu faktycznego, który strony uważały za pewnik, a nie przykładowo błąd co do oceny wartości przedmiotu spadku. Niezrozumienie tego może prowadzić do przezwyciężenia skutków umowy na niesłusznych podstawach lub braku odpowiedniej ochrony prawnej.
Art. 1045 KC ma więc na celu stabilizację stosunków prawnych dotyczących podziału spadku, pozwalając na uchylenie się od skutków prawnych umowy jedynie w wyjątkowych, jasno określonych okolicznościach. W sprawach indywidualnych związanych z umową działu spadku i ewentualnym błędem warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić możliwość uchylenia się od skutków umowy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
To nieprawidłowe przekonanie co do rzeczywistego stanu rzeczy, które strony uważały za oczywiste i niekwestionowane przy zawieraniu umowy.
Nie, tylko błąd dotyczący stanu faktycznego uznanego przez strony za niewątpliwy, zgodnie z art. 1045 KC.
Gdy umowa o dział spadku została zawarta pod wpływem błędu co do pewnego, niewątpliwego stanu faktycznego.
Nie, art. 1045 KC dotyczy błędu co do stanu faktycznego, a nie oceny wartości składników majątku.
Warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy błąd spełnia warunki do uchylenia się od skutków umowy.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1045