Ustawa określa organizację i zadania Instytutu Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego, zwanego dalej „Instytutem”.
Ustawa z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego
Dz.U. 2017 poz. 2303
Zobacz w ISAP →1.Instytut jest instytutem badawczym w rozumieniu ustawy z dnia
30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1383 oraz z
2021 r. poz. 1192 i
2333)
2.Instytut ma osobowość prawną.
3.Siedzibą Instytutu jest miasto stołeczne Warszawa.
4.Nadzór nad Instytutem sprawuje minister właściwy do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego, zwany dalej „ministrem”.
5.Instytut może używać skróconej nazwy w brzmieniu: „Instytut Pileckiego”.
6.W stosunkach z zagranicą Instytut może posługiwać się swoją nazwą lub
swoją skróconą nazwą w tłumaczeniu na języki obce.
1.Celem działalności Instytutu jest inicjowanie, podejmowanie i
wspieranie działań mających na celu:
1)uhonorowanie i upamiętnienie osób żyjących, zmarłych lub zamordowanych,
zasłużonych dla Narodu Polskiego, zarówno w kraju, jak i za granicą, w dziele
pielęgnowania pamięci lub niesienia pomocy obywatelom polskim lub Polakom
o innej przynależności państwowej będącym ofiarami zbrodni sowieckich,
nazistowskich zbrodni niemieckich, zbrodni z pobudek nacjonalistycznych lub
innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub
zbrodni wojennych, w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990
r.;
2)prowadzenie badań w zakresie nauk historycznych oraz badań
interdyscyplinarnych z wykorzystaniem narzędzi pokrewnych nauk
humanistycznych i społecznych, a w szczególności badanie, dokumentowanie i
poszerzanie wiedzy na temat totalitaryzmów oraz zbrodni nazistowskich i
komunistycznych w XX wieku;
3)gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie relacji ofiar i świadków zbrodni
totalitarnych oraz popularyzowanie wiedzy na ten temat.
2.Do zadań Instytutu należy, w szczególności:
1)prowadzenie, inicjowanie i wspieranie badań naukowych w zakresie określonym
w ust. 1;
2)prowadzenie oraz poszerzanie baz danych, księgozbiorów i archiwów w zakresie
określonym w ust. 1, w tym także powierzonego zasobu archiwalnego;
3)popularyzowanie, dokumentowanie i poszerzanie wiedzy w zakresie określonym
w ust. 1, w tym gromadzenie, ewidencjonowanie, przechowywanie,
digitalizacja, opracowywanie, tłumaczenie, udostępnianie i zabezpieczanie
materiałów lub ich kopii, w tym poprzez współpracę z innymi podmiotami;
4)upowszechnianie wiedzy o osobach, o których mowa w ust. 1;
5)inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań informacyjnych, edukacyjnych
i kulturalnych w zakresie określonym w ust. 1;
6)występowanie z wnioskiem do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie
osobom, o których mowa w ust. 1, Medalu Virtus et Fraternitas;
7)zgłaszanie uprawnionym organom inicjatyw nadania innego odznaczenia lub
orderu osobom, o których jest mowa w ust. 1;
8)prowadzenie działalności wydawniczej w zakresie, o którym mowa w ust. 1;
9)organizowanie uroczystości, konferencji, sympozjów, wykładów, seminariów,
dyskusji oraz prowadzenie innej działalności popularyzatorskiej, w zakresie
określonym w ust. 1;
10)współpraca z Instytutem Pamięci Narodowej – Komisją Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu oraz krajowymi, zagranicznymi i
międzynarodowymi instytucjami naukowymi i stowarzyszeniami w zakresie, o
którym mowa w ust. 1;
11)produkcja i współprodukcja utworów audiowizualnych, w tym filmów,
dotyczących zagadnień związanych z zakresem, o którym mowa w ust. 1, w celu
ich nadania w programach nadawców publicznych, prywatnych i Internecie lub
rozpowszechniania w inny sposób;
12)popularyzacja problematyki, o której mowa w ust. 1, w tym dystrybucja
materiałów związanych z działalnością Instytutu.
3.Działania określone w ust. 2 mogą być prowadzone w Rzeczypospolitej
Polskiej i za granicą.
1.Instytut działa na podstawie ustawy i statutu.
1a.W strukturze organizacyjnej Instytutu działa Ośrodek Badań na
Totalitaryzmami realizujący cele określone w art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3.
2.Minister, w drodze zarządzenia, nadaje Instytutowi statut, w którym określa
organizację wewnętrzną Instytutu, mając na względzie prawidłowe i sprawne
wykonywanie zadań przez Instytut.
3.W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do Instytutu stosuje się
przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych. Ministrem
właściwym w rozumieniu przepisów, o których mowa w zdaniu pierwszym, jest
minister.
Zadania, o których mowa w art. 3 ust. 2, mogą być realizowane przy pomocy:
1)oddziałów zamiejscowych będących wyodrębnionymi jednostkami
organizacyjnymi lub komórkami organizacyjnymi Instytutu, w tym mających
siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej „oddziałami
zamiejscowymi”;
2)podmiotów zależnych będących jednostkami organizacyjnymi mającymi
siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej „podmiotami
zależnymi”.
1.Instytut może tworzyć, za zgodą ministra udzieloną na wniosek
Dyrektora Instytutu, oddziały zamiejscowe. W przypadku oddziału zamiejscowego
mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Dyrektor Instytutu
dodatkowo informuje ministra właściwego do spraw zagranicznych o jego
utworzeniu.
2.Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, określa zamierzony
termin utworzenia oddziału zamiejscowego i jego proponowaną siedzibę oraz zawiera
uzasadnienie.
3.Oddziałem zamiejscowym kieruje kierownik powoływany i odwoływany
przez Dyrektora Instytutu.
4.Organizację wewnętrzną oddziału zamiejscowego określa regulamin nadany
przez Dyrektora Instytutu.
5.Zamówienia publicznego na potrzeby własne oddziałów zamiejscowych
Instytut może udzielić z wolnej ręki zgodnie z przepisami art. 213 i art. 217 ustawy
z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz.
1129, 1598, 2054 i 2269 oraz z 2022 r. poz.
25), jeżeli wartość tego zamówienia jest
mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy
6.Finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań Instytutu w części
realizowanej przez oddziały zamiejscowe następuje ze środków, o których mowa
w art. 10 ust. 2.
7.Instytut może przekształcać i likwidować, za zgodą ministra, oddziały
zamiejscowe.
1.Instytut może tworzyć, za zgodą ministra udzieloną na wniosek
Dyrektora Instytutu, po uprzednim poinformowaniu ministra właściwego do spraw
zagranicznych, podmioty zależne w formie prawnej i organizacyjnej zależnej od
miejsca ich utworzenia, w tym w formie spółki kapitałowej. Przepisów art. 45 i art. 49
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305,
z późn. zm.1)) nie stosuje się.
2.Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, określa zamierzony
termin utworzenia podmiotu zależnego i proponowaną siedzibę oraz zawiera
informacje o jego zamierzonej formie prawnej i organizacyjnej oraz uzasadnienie.
3.Podmiotem zależnym kieruje kierownik. Obsady stanowiska kierownika
dokonuje Dyrektor Instytutu w formie zgodnej ze statusem prawnym podmiotu
zależnego.
4.Instytut może wyposażyć tworzony podmiot zależny ze swojego mienia
w środki niezbędne do prowadzenia działalności.
5.Do zamówień publicznych na dostawy, usługi lub roboty budowlane na
potrzeby podmiotów zależnych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września
2019 r. – Prawo zamówień publicznych, jeżeli wartość zamówienia publicznego jest
mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy.
6.Finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań Instytutu w części
realizowanej przez podmioty zależne może następować ze środków, o których mowa
w art. 10 ust. 2.
7.Instytut może przekształcać i likwidować, za zgodą ministra, podmioty
zależne.
Organami Instytutu są:
1)Dyrektor Instytutu;
2)Rada Pamięci;
3)Rada Naukowa.
1.Dyrektora Instytutu powołuje i odwołuje minister.
2.Kadencja Dyrektora Instytutu trwa 5 lat.
3.Na stanowisko Dyrektora Instytutu może być powołana osoba, która:
1)jest obywatelem polskim;
2)korzysta z pełni praw publicznych;
3)nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne
przestępstwo skarbowe;
4)posiada wykształcenie wyższe;
5)wyróżnia się wiedzą z zakresu historii Polski i Narodu Polskiego;
6)cieszy się nieposzlakowaną opinią i daje rękojmię prawidłowego wykonywania
powierzonych zadań;
7)nie pełniła służby zawodowej ani nie pracowała w organach bezpieczeństwa
państwa wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r.
o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat
1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1633), ani nie
była ich współpracownikiem.
4.Wynagrodzenie Dyrektora Instytutu ustala minister zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi
podmiotami prawnymi (Dz. U. z 2019 r. poz.
2136)
5.Odwołanie Dyrektora Instytutu przed upływem kadencji następuje
w przypadku:
1)złożenia rezygnacji;
2)utraty zdolności do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek długotrwałej
choroby, trwającej dłużej niż 6 miesięcy;
3)zaprzestania spełniania przez Dyrektora Instytutu któregokolwiek z wymogów
określonych w ust. 3 pkt 1–3;
4)naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem;
5)złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1
ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów,
stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu.
6.Kadencja Dyrektora Instytutu wygasa w razie jego śmierci lub odwołania.
7.Do czasu powołania Dyrektora Instytutu zgodnie z ust. 1 minister może
powierzyć pełnienie obowiązków Dyrektora Instytutu wyznaczonej osobie na okres
nie dłuższy niż rok.
Osoba powołana na stanowisko Dyrektora Instytutu nie może:
1)zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska naukowo-dydaktycznego
lub naukowego w szkole wyższej, Polskiej Akademii Nauk, instytucie
badawczym lub innej jednostce naukowej, ani wykonywać innych zajęć
zarobkowych niedających się pogodzić z obowiązkami i godnością jego urzędu;
2)należeć do partii politycznej;
3)wykonywać innych czynności, które pozostają w sprzeczności z jego
obowiązkami albo mogą wywołać podejrzenie o jego stronniczość lub
interesowność;
4)prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z obowiązkami
i godnością jego urzędu.
Do zadań i obowiązków Dyrektora Instytutu należy:
1)kierowanie pracami Instytutu;
2)reprezentowanie Instytutu na zewnątrz;
3)zapewnienie funkcjonowania i ciągłości pracy Instytutu;
4)opracowywanie rocznego planu działania Instytutu;
5)opracowywanie rocznego planu finansowego Instytutu;
6)opracowywanie rocznego sprawozdania finansowego Instytutu i przedstawianie
go ministrowi;
6a)przedstawianie corocznie, nie później niż do dnia 31 marca, sprawozdania
z działalności Instytutu sejmowym i senackim komisjom właściwym ze względu
na przedmiotowy zakres ich działania;
7)sporządzanie rocznego sprawozdania z działalności Instytutu i przedstawianie go
ministrowi;
8)sprawowanie zarządu nad mieniem Instytutu;
9)prowadzenie gospodarki finansowej Instytutu;
10)rozliczanie dotacji otrzymanych z budżetu państwa;
11)podejmowanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy.
1.Rada Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Dyrektora
Instytutu.
2.Rada Pamięci opiniuje inicjatywy nadania osobom, o których mowa
w art. 3 ust. 1, Medalu Virtus et Fraternitas oraz innych odznaczeń, orderów lub
wyróżnień.
3.Rada Pamięci składa się z nie mniej niż siedmiu i nie więcej niż jedenastu
członków, powoływanych i odwoływanych przez ministra spośród osób
wyróżniających się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą z zakresu historii
Polski i Narodu Polskiego.
4.Pracami Rady Pamięci kieruje przewodniczący, powoływany i odwoływany
przez ministra.
5.Szczegółowe zadania i kompetencje Rady Pamięci oraz tryb powoływania jej
członków określa statut Instytutu.
6.Z tytułu działalności w Radzie Pamięci nie przysługuje wynagrodzenie.
7.Członkom Rady Pamięci, mającym inne miejsce zamieszkania niż miejsce
posiedzeń Rady, przysługują diety, zwrot kosztów przejazdów i noclegów związanych
z uczestnictwem w tych posiedzeniach, na zasadach określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy.
Do Rady Naukowej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych w zakresie dotyczącym uchwalania statutu Instytutu oraz opiniowania rocznego planu finansowego Instytutu.
1.Instytut prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na zasadach
określonych w niniejszej ustawie oraz ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach
badawczych.
2.Przychodami Instytutu są:
1)dotacja podmiotowa określana corocznie w ustawie budżetowej, przekazywana
przez ministra ze środków ujętych w części budżetowej, której jest dysponentem;
1a)dotacje celowe na wydatki bieżące i majątkowe z budżetu państwa, w tym
z części budżetu, której dysponentem jest minister;
2)przychody z działalności gospodarczej prowadzonej na zasadach określonych
w art. 12;
3)środki finansowe z funduszy Unii Europejskiej lub z krajowych
i międzynarodowych projektów i programów badawczych;
4)przychody ze sprzedaży albo z tytułu przekazania do odpłatnego używania
składników mienia będącego własnością Instytutu;
5)darowizny, spadki i zapisy;
6)odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych Instytutu, chyba
że przepisy odrębne lub umowa, na podstawie której Instytut otrzymał środki,
stanowią inaczej;
7)przychody z innych tytułów.
1.Podstawą gospodarki finansowej Instytutu jest roczny plan finansowy
ustalany na okres roku obrotowego. Rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy.
2.Roczny plan finansowy ustala Dyrektor Instytutu.
1.Instytut może prowadzić działalność gospodarczą na zasadach
określonych w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz.
24). Działalność ta jest
wyodrębniona pod względem finansowym i rachunkowym z działalności, o której
mowa w art. 3 ust. 2
2.Działalność gospodarcza, o której mowa w ust. 1, nie może być finansowana
z określanej corocznie w ustawie budżetowej dotacji podmiotowej.
3.Dochód z działalności gospodarczej, o której mowa w ust. 1, służy wyłącznie
realizacji zadań Instytutu określonych w art. 3 ust. 2.
1.Tworzy się następujące fundusze Instytutu:
1)fundusz statutowy;
2)fundusz rezerwowy;
3)zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, który tworzy się na zasadach
określonych w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu
świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 746 i 2445);
4)inne fundusze, jeżeli obowiązek ich utworzenia wynika z odrębnych przepisów.
2.Fundusz statutowy Instytutu stanowi równowartość majątku Instytutu według
stanu na dzień rozpoczęcia działalności.
3.Podziału zysku netto dokonuje minister na wniosek Dyrektora Instytutu.
Minister, mając na względzie dbałość o prawidłowe funkcjonowanie Instytutu, może
dokonać innego niż wnioskowany podziału zysku.
4.Stratę netto Instytutu pokrywa się z funduszu rezerwowego.
5.(uchylony)
1.Instytut może ustanawiać i finansować nagrody rzeczowe i finansowe
dla osób, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1.
2.Minister określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb
przyznawania nagród, o których mowa w ust. 1, oraz rodzaje tych nagród,
uwzględniając potrzebę godnego i sprawiedliwego uhonorowania osób, o których
mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1.
1.Instytut może ustanawiać i finansować stypendia dla wspierania
badań naukowych, działań edukacyjnych i kulturalnych w zakresie, o którym mowa
w art. 3 ust. 1, w szczególności dla pracowników naukowych oraz osób
wyróżniających się w działaniach, o których mowa w art. 3 ust. 1.
2.Minister określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb
przyznawania oraz pozbawiania stypendiów, o których mowa w ust. 1, a także rodzaje
i wysokość stypendiów, uwzględniając potrzebę wsparcia działań najpełniej służących
realizacji celów Instytutu.
(pominięte)
Tworzy się Instytut Solidarności i Męstwa.
1.Minister, na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
wyposaży Instytut w nieruchomości niezbędne do rozpoczęcia jego działalności lub
zapewni środki na pozyskanie takich nieruchomości. Państwowe jednostki budżetowe
mogą, przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, nieodpłatnie przekazywać
na potrzeby Instytutu mienie pozostające w ich władaniu.
2.Instytut jest zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych oraz
podatku od towarów i usług z tytułu wyposażenia, o którym mowa w ust. 1.
3.Instytut nie ponosi opłat sądowych w zakresie związanym z wyposażeniem,
o którym mowa w ust. 1.
1.Minister przyzna Instytutowi w 2017 r. ze środków budżetu państwa
ujętych w części budżetowej, której jest dysponentem, jednorazową dotację
w wysokości 75 milionów złotych na pierwsze wyposażenie w środki obrotowe.
2.Niewykorzystane w roku 2017 środki dotacji, o której mowa w ust. 1,
przechodzą na kolejne lata obrotowe.
3.Środki dotacji, o których mowa w ust. 2, mogą zostać również przeznaczone
na:
1)pozyskanie, za zgodą ministra, nieruchomości niezbędnych do rozpoczęcia
działalności Instytutu w przypadku niewyposażenia Instytutu w nieruchomości
zgodnie z art. 20 ust. 1;
2)finansowanie kosztów, w tym inwestycji, związanych z działalnością Instytutu.
1.Minister, w drodze zarządzenia, powoła w terminie 14 dni od dnia
wejścia w życie ustawy Pełnomocnika do spraw Organizacji Instytutu Solidarności
i Męstwa, zwanego dalej „Pełnomocnikiem”, określając zakres jego zadań i środki
niezbędne do ich realizacji oraz ustalając jego wynagrodzenie.
2.Celem działania Pełnomocnika jest zorganizowanie Instytutu, zatrudnienie
pracowników Instytutu oraz podjęcie innych czynności niezbędnych do rozpoczęcia
pracy Instytutu.
3.Pełnomocnik, od dnia powołania, wykonuje zadania i obowiązki Dyrektora
Instytutu.
4.Pełnomocnik kończy swoją działalność z chwilą powołania Dyrektora
Instytutu lub osoby pełniącej obowiązki Dyrektora Instytutu zgodnie z art. 6 ust. 7.
1.Instytut nabywa osobowość prawną z dniem wejścia w życie ustawy.
2.Pełnomocnik niezwłocznie złoży wniosek o wpisanie Instytutu do Krajowego
Rejestru Sądowego.
Minister powołuje członków Rady Pamięci oraz Dyrektora Instytutu w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 7.
1.Roczny plan finansowy Instytutu na rok 2017 ustala Pełnomocnik.
2.Do czasu ustalenia rocznego planu finansowego Instytutu na rok
2018 podstawę gospodarki finansowej Instytutu w roku 2018 stanowi projekt tego
planu.
1.W celu wykonania przepisów ustawy Prezes Rady Ministrów
dokonuje, w drodze rozporządzenia, przeniesienia planowanych dochodów
i wydatków budżetowych, w tym wynagrodzeń oraz limitów zatrudnienia, między
częściami, działami i rozdziałami budżetu państwa z zachowaniem przeznaczenia
środków publicznych wynikającego z ustawy budżetowej.
2.W celu wykonania przepisów ustawy minister dokona przeniesienia
wydatków między działami klasyfikacji budżetowej w ramach części budżetowej,
której jest dysponentem.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia2).
Masz pytanie dotyczące tej ustawy?
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który pomoże Ci zrozumieć przepisy.
Zapytaj AI o tę ustawę