Historia zmian - 7 listopada 2026
o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 3.
zmienionyŻywnością (środkiem spożywczym) jest każda substancja lub produkt
w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 178/2002.
Produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być
oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako
żywność.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
analiza ryzyka – analizę ryzyka w rozumieniu art. 3 pkt 10 rozporządzenia
nr 178/2002;
dostawy bezpośrednie – działalność, o której mowa w art. 1 ust. 2 lit. c
rozporządzenia nr 852/2004;
enzym spożywczy – enzym spożywczy w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1332/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie enzymów spożywczych,
zmieniającego dyrektywę Rady 83/417/EWG, rozporządzenie Rady (WE)
nr 1493/1999, dyrektywę 2000/13/WE, dyrektywę Rady 2001/112/WE oraz
rozporządzenie (WE) nr 258/97 (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 7),
zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1332/2008”;
informowanie o ryzyku – informowanie o ryzyku w rozumieniu art. 3
pkt 13 rozporządzenia nr 178/2002;
materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością – materiały i wyroby,
do których ma zastosowanie rozporządzenie nr 1935/2004, zgodnie z art. 1 ust. 2
i 3 tego rozporządzenia;
monitoring – monitorowanie w rozumieniu art. 2 pkt 8 rozporządzenia
nr 882/2004;
najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości pestycydów – najwyższy
dopuszczalny poziom pozostałości (Najwyższy Dopuszczalny Poziom – NDP)
w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. d rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych
dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy
pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniającego
dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 70 z 16.03.2005, str. 1), zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 396/2005”;
naturalna woda mineralna – wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma
otworami naturalnymi lub wierconymi, różniącą się od wody przeznaczonej do
spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym
i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym,
a w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie
fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi;
(uchylony)
nowa żywność – żywność i składniki żywności, do których ma zastosowanie
rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
27 stycznia 1997 r. dotyczące nowej żywności i nowych składników żywności
(Dz. Urz. WE L 43 z 14.02.1997, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 13, t. 18, str. 244), zwane dalej „rozporządzeniem nr 258/97”, zgodnie
z art. 1 tego rozporządzenia;
ocena ryzyka – ocenę ryzyka w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia
nr 178/2002;
opakowany środek spożywczy – żywność opakowaną w rozumieniu art. 2 ust. 2
lit. e rozporządzenia nr 1169/2011;
aromat (środek aromatyzujący) – środek aromatyzujący w rozumieniu art. 3
ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1334/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środków aromatyzujących
i niektórych składników żywności o właściwościach aromatyzujących do użycia
w oraz na środkach spożywczych oraz zmieniającego rozporządzenie Rady
(EWG) nr 1601/91, rozporządzenia (WE) nr 2232/96 oraz (WE) nr 110/2008
oraz dyrektywę 2000/13/WE (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 34), zwanego
dalej „rozporządzeniem nr 1334/2008”;
otwór – miejsce czerpania (wydobywania) naturalnej wody mineralnej lub wody
źródlanej z naturalnego źródła lub z odwiertu;
oświadczenie zdrowotne – oświadczenie zdrowotne w rozumieniu art. 2 ust. 2
pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych
dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 12 z 18.01.2007, str. 3), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 1924/2006”;
oświadczenie żywieniowe – oświadczenie żywieniowe w rozumieniu art. 2 ust. 2
pkt 4 rozporządzenia nr 1924/2006;
podmiot działający na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością – podmiot działający na rynku w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. d
rozporządzenia nr 1935/2004;
podmiot działający na rynku spożywczym – podmiot w rozumieniu art. 3
pkt 3 rozporządzenia nr 178/2002;
podmiot zajmujący się recyklingiem – podmiot zajmujący się recyklingiem
materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. f
rozporządzenia Komisji (WE) nr 282/2008 z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie
materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu
przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz zmieniającego rozporządzenie
(WE) nr 2023/2006 (Dz. Urz. UE L 86 z 28.03.2008, str. 9), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 282/2008”;
pozostałości pestycydów – pozostałości pestycydów w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. c rozporządzenia nr 396/2005;
prawo żywnościowe – prawo żywnościowe w rozumieniu art. 3
pkt 1 rozporządzenia nr 178/2002;
(uchylony)
preparat do dalszego żywienia niemowląt – środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego stanowiący podstawowy płynny składnik
stopniowo różnicującej się diety, stosowany w żywieniu niemowląt od momentu
wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego;
preparat do początkowego żywienia niemowląt – środek spożywczy specjalnego
przeznaczenia żywieniowego stosowany w żywieniu niemowląt przez pierwsze
miesiące życia, pokrywający całkowite zapotrzebowanie żywieniowe do czasu
wprowadzenia odpowiedniego żywienia uzupełniającego;
produkcja pierwotna – produkcję podstawową w rozumieniu art. 3
pkt 17 rozporządzenia nr 178/2002;
produkcja środków spożywczych – czynności obejmujące przygotowywanie
surowców do przerobu, ich przechowywanie, poddawanie procesom
technologicznym, pakowanie i znakowanie oraz wszelkie inne czynności
związane z przygotowywaniem do obrotu, a także przechowywanie wyrobów
gotowych do czasu wprowadzenia ich do obrotu;
przetwórca – przetwórcę w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. e rozporządzenia
nr 282/2008;
rolniczy handel detaliczny – handel detaliczny w rozumieniu
art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 178/2002, polegający na:
produkcji żywności zawierającej co najmniej jeden składnik pochodzący
w całości z własnej uprawy, hodowli lub chowu podmiotu działającego na
rynku spożywczym oraz
zbywaniu żywności, o której mowa w lit. a, konsumentowi finalnemu,
o którym mowa w art. 3 ust. 18 rozporządzenia nr 178/2002, lub zakładom
prowadzącym handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta
finalnego;
(uchylony)
rozpuszczalnik – substancję przeznaczoną do rozpuszczania środków
spożywczych lub ich składników, łącznie z substancjami zanieczyszczającymi
obecnymi w tych środkach spożywczych lub na ich powierzchni albo w ich
składnikach;
rozpuszczalnik ekstrakcyjny – rozpuszczalnik użyty do ekstrakcji w procesie
przetwarzania surowców, środków spożywczych, ich komponentów lub
składników, który jest z nich usunięty, chyba że znajduje się w tych środkach
spożywczych lub składnikach jako pozostałość lub pochodne z powodów
niezamierzonych, lecz technologicznie nieuniknionych;
ryzyko – ryzyko w rozumieniu art. 3 pkt 9 rozporządzenia nr 178/2002;
składnik odżywczy – składnik odżywczy w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. s
rozporządzenia nr 1169/2011;
składnik żywności – składnik w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. f rozporządzenia
nr 1169/2011;
składnik żywności o właściwościach aromatyzujących – składnik żywności
o właściwościach aromatyzujących w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. i rozporządzenia nr 1334/2008;
(uchylony)
substancja dodatkowa – dodatek do żywności w rozumieniu art. 3 ust. 2
lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz.
Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 16), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1333/2008”;
substancja pomagająca w przetwarzaniu – substancję pomocniczą
w przetwórstwie w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1333/2008;
substancja zanieczyszczająca – substancję zanieczyszczającą w rozumieniu
art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r.
ustanawiającego procedury Wspólnoty w odniesieniu do substancji skażających
w żywności (Dz. Urz. WE L 37 z 13.02.1993, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 204), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 315/93”;
suplement diety – środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej
diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych
lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny,
pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej
dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych
postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem
i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do
spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem
produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu
przepisów prawa farmaceutycznego;
(uchylony)
surowce – produkty produkcji pierwotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. b
rozporządzenia nr 852/2004;
system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (Hazard Analysis and
Critical Control Points), zwany dalej „systemem HACCP” – postępowanie
mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności przez identyfikację
i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych
żywności oraz ryzyka wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich
etapów produkcji i obrotu żywnością; system ten ma również na celu określenie
metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ustalenie działań korygujących;
system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (Rapid Alert
System for Food and Feed), zwany dalej „systemem RASFF” – postępowanie
organów urzędowej kontroli żywności i innych podmiotów realizujących zadania
z zakresu bezpieczeństwa żywności, zgodnie z zasadami określonymi w art. 50–
52 rozporządzenia nr 178/2002;
środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego – środek
spożywczy, który ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania
wyraźnie różni się od środków spożywczych powszechnie spożywanych
i zgodnie z informacją zamieszczoną na opakowaniu jest wprowadzany do
obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych:
osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które
ze względu na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne
korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych
w żywności – taki środek spożywczy może być określany jako
„dietetyczny”,
zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat;
środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka – środek
spożywczy, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie
z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia
człowieka, w szczególności, jeżeli:
nie spełnia wymagań zdrowotnych określonych w dziale II,
zawiera:
– substancje zanieczyszczające lub zanieczyszczenia mikrobiologiczne
w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone
w rozporządzeniach Unii Europejskiej2) oraz inne zanieczyszczenia,
– pozostałości skażeń promieniotwórczych w ilościach przekraczających
poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej3),
– weterynaryjne produkty lecznicze w ilościach przekraczających
dopuszczalne poziomy lub zabronione określone w rozporządzeniach
Unii Europejskiej4),
– inne substancje szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka określone
w przepisach Unii Europejskiej5);
środek spożywczy zafałszowany – środek spożywczy, którego skład lub inne
właściwości zostały zmienione, a konsument nie został o tym poinformowany
w sposób określony w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, albo środek
spożywczy, w którym zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie jego
rzeczywistego składu lub innych właściwości; środek spożywczy jest środkiem
spożywczym zafałszowanym, w szczególności jeżeli:
dodano do niego substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego
wartość odżywczą,
odjęto składnik lub zmniejszono zawartość jednego lub kilku składników
decydujących o wartości odżywczej lub innej właściwości środka
spożywczego,
dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu
wygląd środka spożywczego o należytej jakości,
niezgodnie z prawdą podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji,
termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny
sposób nieprawidłowo go oznakowano
– wpływając przez te działania na bezpieczeństwo środka spożywczego;
środek spożywczy zepsuty – środek spożywczy, którego skład lub właściwości
uległy zmianom wskutek nieprawidłowości zaistniałych na etapie produkcji,
obrotu lub pod wpływem działań czynników naturalnych, takich jak: wilgotność,
czas, temperatura lub światło, albo wskutek obecności drobnoustrojów, a także
zanieczyszczeń, powodujących, że nie nadaje się on do spożycia zgodnie z jego
przeznaczeniem w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. b i ust. 5 rozporządzenia
nr 178/2002;
termin przydatności do spożycia – termin, o którym mowa
w art. 24 rozporządzenia nr 1169/2011;
ujęcie wód podziemnych – zespół urządzeń wodnych służących do wydobywania
wody podziemnej i jednocześnie zabezpieczających tę wodę przed
zanieczyszczeniem;
urzędowe kontrole żywności – urzędowe kontrole w rozumieniu art. 2
pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004 w zakresie odnoszącym się do bezpieczeństwa
żywności;
bezpieczeństwo żywności – ogół warunków, które muszą być spełniane,
dotyczących w szczególności:
stosowanych substancji dodatkowych i aromatów,
poziomów substancji zanieczyszczających,
pozostałości pestycydów,
warunków napromieniania żywności,
cech organoleptycznych,
i działań, które muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji lub
obrotu żywnością
– w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka;
wartość odżywcza – szczególne wartości środka spożywczego ze względu na:
energię (wartość kaloryczną), niezależnie od tego, czy środek spożywczy jej
dostarcza i w jakiej ilości, lub
składniki odżywcze, niezależnie od tego, czy środek spożywczy je zawiera,
czy nie;
woda stołowa – wodę powstałą przez dodanie:
naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych zawierających co najmniej
jeden składnik mający znaczenie fizjologiczne, taki jak: sód, magnez, wapń,
chlorki, siarczany, wodorowęglany lub węglany do wody źródlanej albo
wody źródlanej lub soli mineralnych, o których mowa w lit. a, do naturalnej
wody mineralnej;
woda źródlana – wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma otworami
naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czystą pod względem chemicznym
i mikrobiologicznym, nieróżniącą się właściwościami i składem mineralnym od
wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określonej w przepisach ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2023 r. poz. 537);
wprowadzanie żywności do obrotu – wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3
pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002;
(uchylony)
zakład – przedsiębiorstwo spożywcze w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia
nr 178/2002;
zakład działający na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością – przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. c rozporządzenia
nr 1935/2004;
zakład żywienia zbiorowego – zakład żywienia zbiorowego w rozumieniu art. 2
ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1169/2011;
zakład żywienia zbiorowego typu zamkniętego – zakład wykonujący działalność
w zakresie zorganizowanego żywienia określonych grup konsumentów,
w szczególności w szpitalach, zakładach opiekuńczo-wychowawczych, żłob-
kach, przedszkolach, szkołach, internatach, zakładach pracy, z wyłączeniem
żywienia w samolotach i innych środkach transportu oraz wojskowych polowych
punktów żywieniowych;
zanieczyszczenia – substancje zanieczyszczające, zanieczyszczenia biologiczne
oraz ciała obce, szkodniki lub ich części;
zarządzanie ryzykiem – zarządzanie ryzykiem w rozumieniu art. 3
pkt 12 rozporządzenia nr 178/2002;
żywność genetycznie zmodyfikowana – genetycznie zmodyfikowaną żywność
w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmody-
fikowanej żywności i paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1; Dz. Urz.
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 432), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 1829/2003”;
cechy organoleptyczne – zespół cech obejmujących smak, zapach, wygląd,
w tym barwę i konsystencję, środków spożywczych, które można wyodrębnić
i ocenić przy pomocy zmysłów człowieka;
żywność tradycyjna – produkty rolne i środki spożywcze:
których nazwy są zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE)
nr 509/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie produktów rolnych
i środków spożywczych będących gwarantowanymi tradycyjnymi
specjalnościami (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006, str. 1) lub
rozporządzeniem Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r.
w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia
produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L
93 z 31.03.2006, str. 12), lub
w stosunku do których wnioski o rejestrację zostały wysłane do Komisji
Europejskiej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o
rejestracji i ochronie nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych oraz
gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktów rolnych i środków
spożywczych, win lub napojów spirytusowych oraz o produktach
tradycyjnych (Dz. U. poz. 588), lub
umieszczone na liście produktów tradycyjnych prowadzonej przez ministra
właściwego do spraw rynków rolnych;
żywność przeznaczona bezpośrednio dla konsumenta finalnego – żywność
przeznaczoną bezpośrednio dla konsumentów finalnych w rozumieniu art. 3
pkt 18 rozporządzenia nr 178/2002.
data minimalnej trwałości – datę w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. r rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r.
w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany
rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE)
nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady
90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE
oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L
304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1169/2011”;
dobra praktyka higieniczna (Good Hygienic Practice – GHP) – działania, które
muszą być podjęte, i warunki higieniczne, które muszą być spełniane
i kontrolowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu, aby zapewnić
bezpieczeństwo żywności;
dobra praktyka produkcyjna (Good Manufacturing Practice – GMP) –
w odniesieniu do produkcji żywności: działania, które muszą być podjęte,
i warunki, które muszą być spełniane, aby produkcja żywności odbywała się
w sposób zafizjo-logiczny mogą odnieść szczególne
korzyści z kontrolowanego spożycia określonych substancji zawartych
w żywności – taki środek spożywczy może być określany jako
„dietetyczny”,
zdrowych niemowląt i małych dzieci w wieku od roku do 3 lat;
środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka – środek
spożywczy, którego spożycie w warunkach normalnych i zgodnie
z przeznaczeniem może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia
człowieka, w szczególności, jeżeli:
nie spełnia wymagań zdrowotnych określonych w dziale II,
zawiera:
– substancje zanieczyszczające lub zanieczyszczenia mikrobiologiczne
w ilościach przekraczających dopuszczalne poziomy określone
w rozporządzeniach Unii Europejskiej2) oraz inne zanieczyszczenia,
– pozostałości skażeń promieniotwórczych w ilościach przekraczających
poziomy określone w rozporządzeniach Unii Europejskiej3),
– weterynaryjne produkty lecznicze w ilościach przekraczających
dopuszczalne poziomy lub zabronione określone w rozporządzeniach
Unii Europejskiej4),
– inne substancje szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka określone
w przepisach Unii Europejskiej5);
środek spożywczy zafałszowany – środek spożywczy, którego skład lub inne
właściwości zostały zmienione, a konsument nie został o tym poinformowany
w sposób określony w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, albo środek
spożywczy, w którym zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie jego
rzeczywistego składu lub innych właściwości; środek spożywczy jest środkiem
spożywczym zafałszowanym, w szczególności jeżeli:
dodano do niego substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego
wartość odżywczą,
odjęto składnik lub zmniejszono zawartość jednego lub kilku składników
decydujących o wartości odżywczej lub innej właściwości środka
spożywczego,
dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu
wygląd środka spożywczego o należytej jakości,
niezgodnie z prawdą podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji,
termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny
sposób nieprawidłowo go oznakowano
– wpływając przez te działania na bezpieczeństwo środka spożywczego;
środek spożywczy zepsuty – środek spożywczy, którego skład lub właściwości
uległy zmianom wskutek nieprawidłowości zaistniałych na etapie produkcji,
obrotu lub pod wpływem działań czynników naturalnych, takich jak: wilgotność,
czas, temperatura lub światło, albo wskutek obecności drobnoustrojów, a także
zanieczyszczeń, powodujących, że nie nadaje się on do spożycia zgodnie z jego
przeznaczeniem w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. b i ust. 5 rozporządzenia
nr 178/2002;
termin przydatności do spożycia – termin, o którym mowa
w art. 24 rozporządzenia nr 1169/2011;
ujęcie wód podziemnych – zespół urządzeń wodnych służących do wydobywania
wody podziemnej i jednocześnie zabezpieczających tę wodę przed
zanieczyszczeniem;
urzędowe kontrole żywności – urzędowe kontrole w rozumieniu art. 2
pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004 w zakresie odnoszącym się do bezpieczeństwa
żywności;
bezpieczeństwo żywności – ogół warunków, które muszą być spełniane,
dotyczących w szczególności:
stosowanych substancji dodatkowych i aromatów,
poziomów substancji zanieczyszczających,
pozostałości pestycydów,
warunków napromieniania żywności,
cech organoleptycznych,
i działań, które muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji lub
obrotu żywnością
– w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka;
wartość odżywcza – szczególne wartości środka spożywczego ze względu na:
energię (wartość kaloryczną), niezależnie od tego, czy środek spożywczy jej
dostarcza i w jakiej ilości, lub
składniki odżywcze, niezależnie od tego, czy środek spożywczy je zawiera,
czy nie;
woda stołowa – wodę powstałą przez dodanie:
naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych zawierających co najmniej
jeden składnik mający znaczenie fizjologiczne, taki jak: sód, magnez, wapń,
chlorki, siarczany, wodorowęglany lub węglany do wody źródlanej albo
wody źródlanej lub soli mineralnych, o których mowa w lit. a, do naturalnej
wody mineralnej;
woda źródlana – wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma otworami
naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czystą pod względem chemicznym
i mikrobiologicznym, nieróżniącą się właściwościami i składem mineralnym od
wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określonej w przepisach ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757 oraz z 2026 r. poz. 605);
wprowadzanie żywności do obrotu – wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3
pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002;
(uchylony)
zakład – przedsiębiorstwo spożywcze w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia
nr 178/2002;
zakład działający na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością – przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. c rozporządzenia
nr 1935/2004;
zakład żywienia zbiorowego – zakład żywienia zbiorowego w rozumieniu art. 2
ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1169/2011;
zakład żywienia zbiorowego typu zamkniętego – zakład wykonujący działalność
w zakresie zorganizowanego żywienia określonych grup konsumentów,
w szczególności w szpitalach, zakładach opiekuńczo-wychowawczych, żłob-
kach, przedszkolach, szkołach, internatach, zakładach pracy, z wyłączeniem
żywienia w samolotach i innych środkach transportu oraz wojskowych polowych
punktów żywieniowych;
zanieczyszczenia – substancje zanieczyszczające, zanieczyszczenia biologiczne
oraz ciała obce, szkodniki lub ich części;
zarządzanie ryzykiem – zarządzanie ryzykiem w rozumieniu art. 3
pkt 12 rozporządzenia nr 178/2002;
żywność genetycznie zmodyfikowana – genetycznie zmodyfikowaną żywność
w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmody-
fikowanej żywności i paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1; Dz. Urz.
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 432), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 1829/2003”;
cechy organoleptyczne – zespół cech obejmujących smak, zapach, wygląd,
w tym barwę i konsystencję, środków spożywczych, które można wyodrębnić
i ocenić przy pomocy zmysłów człowieka;
żywność tradycyjna – produkty rolne i środki spożywcze:
których nazwy są zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE)
nr 509/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie produktów rolnych
i środków spożywczych będących gwarantowanymi tradycyjnymi
specjalnościami (Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2006, str. 1) lub
rozporządzeniem Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r.
w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia
produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L
93 z 31.03.2006, str. 12), lub
w stosunku do których wnioski o rejestrację zostały wysłane do Komisji
Europejskiej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o
rejestracji i ochronie nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych oraz
gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktów rolnych i środków
spożywczych, win lub napojów spirytusowych oraz o produktach
tradycyjnych (Dz. U. poz. 588), lub
umieszczone na liście produktów tradycyjnych prowadzonej przez ministra
właściwego do spraw rynków rolnych;
żywność przeznaczona bezpośrednio dla konsumenta finalnego – żywność
przeznaczoną bezpośrednio dla konsumentów finalnych w rozumieniu art. 3
pkt 18 rozporządzenia nr 178/2002.
data minimalnej trwałości – datę w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. r rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r.
w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany
rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE)
nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady
90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Par-
lamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE
oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L
304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem
nr 1169/2011”;
dobra praktyka higieniczna (Good Hygienic Practice – GHP) – działania, które
muszą być podjęte, i warunki higieniczne, które muszą być spełniane
i kontrolowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu, aby zapewnić
bezpieczeństwo żywności;
dobra praktyka produkcyjna (Good Manufacturing Practice – GMP) –
w odniesieniu do produkcji żywności: działania, które muszą być podjęte,
i warunki, które muszą być spełniane, aby produkcja żywnoś
Art. 36.
zmienionyGłówny Inspektor Sanitarny w decyzji o uznaniu wody jako
naturalnej wody mineralnej określa:
firmę producenta wody, jego siedzibę oraz adres zakładu, w którym będzie
produkowana naturalna woda mineralna;
nazwę handlową (wymyśloną) naturalnej wody mineralnej;
nazwę otworu lub otworów, z których czerpana jest ta woda;
zawartość charakterystycznych składników mineralnych w litrze wody;
stopień nasycenia dwutlenkiem węgla i jego pochodzenie;
informacje dodatkowe zalecane w ocenie i kwalifikacji rodzajowej wody,
świadczące o szczególnych właściwościach lub przeznaczeniu wody, określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 39 pkt 2.
Główny Inspektor Sanitarny nie rzadziejnierzadziej niż raz w roku podaje do wiadomości,
w formie obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw
zdrowia, wykaz wód uznanych jako naturalne wody mineralne.
Główny Inspektor Sanitarny uchyla, w drodze decyzji, dokonane przez siebie
uznanie i zakazuje produkcji i wprowadzania do obrotu naturalnej wody mineralnej,
jeżeli:
naturalna woda mineralna lub warunki jej wydobywania, transportu i rozlewu nie
odpowiadają wymaganiom określonym w ustawie oraz w uznaniu, o którym
mowa w art. 35 ust. 1;
podmiot, o którym mowa w art. 35 ust. 1, nie złożył nowego zaświadczenia przed
upływem okresu ważności zaświadczenia, o którym mowa w art. 34 ust. 2.
Główny Inspektor Sanitarny przekazuje każdorazowo Komisji Europejskiej
informacje o uznaniu i o uchyleniu uznania wody jako naturalnej wody mineralnej.
Art. 40.
zmienionyPrzepisy art. 33–39 nie mają zastosowania do wód leczniczych
wykorzystywanych w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego w celach leczniczych
określonych w przepisach ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowis-
kowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych (Dz. U. z 20232025 r. poz. 151)1135) oraz tych wód wprowadzanych do
obrotu w opakowaniach na zasadach określonych przepisami prawa
farmaceutycznego.
Art. 42.
zmienionyGrzyby świeże dopuszcza się do obrotu lub produkcji przetworów
grzybowych oraz środków spożywczych zawierających grzyby, jeżeli:
są jednego gatunku, z wyjątkiem grzybów, które mogą być użyte do produkcji
środków spożywczych;
nie są rozdrobnione, z wyjątkiem podzielonych jeden raz wzdłuż osi ich trzonów,
a także nie mogą to być wyłącznie trzony lub trzony oddzielone od kapeluszy
w ilości przekraczającej liczbę kapeluszy;
nie wykazują zapleśnienia;
nie występują w nich żywe larwy lub kanaliki po larwach muchówek, a ilość
grzybów zaczerwionych pierwotnie nie przekracza 5%5 % masy całkowitej
grzybów;
zawartość substancji zanieczyszczających organicznych, w szczególności
ściółki, mchu, igliwia, nie przekracza 0,3%0,3 % masy całkowitej grzybów;
zawartość substancji zanieczyszczających mineralnych nie przekracza 1%1 % masy
całkowitej grzybów.
(uchylony)
Grzyby suszone dopuszcza się do obrotu lub produkcji przetworów
grzybowych oraz środków spożywczych zawierających grzyby, jeżeli:
są jednego gatunku, w postaci całych owocników, kapeluszy lub krajanki;
zaczerwienie pierwotne nie przekracza 5%5 % masy całkowitej grzybów;
nie wykazują zapleśnienia oraz obecności szkodników;
zawilgocenie nie przekracza 12%12 % masy całkowitej grzybów.
Dopuszczenie do obrotu grzybów świeżych rosnących w warunkach
naturalnych potwierdzane jest atestem na grzyby świeże, wydanym przez
klasyfikatora grzybów lub grzyboznawcę, według wzoru określonego na podstawie
art. 44 pkt 3.
Dopuszczenie do obrotu grzybów suszonych pozyskiwanych z grzybów
rosnących w warunkach naturalnych potwierdzane jest atestem na grzyby suszone,
wydanym przez grzyboznawcę, według wzoru określonego na podstawie art. 44 pkt 3.
Art. 63.
zmienionyZakłady, o których mowa w art. 61, mogą rozpocząć działalność po
zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu, a w przypadkach określonych
w ust. 2, po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów.
Zatwierdzanie jest dokonywane na podstawie wniosku podmiotu
działającego na rynku spożywczym prowadzącego zakład.
Zatwierdzenie nie jest wymagane w odniesieniu do:
działalności w zakresie dostaw bezpośrednich;
zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa
w sprzedaży żywności „na odległość” (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaży
przez Internet;
zakładów działających na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do
kontaktu z żywnością, w tym zakładów prowadzonych przez podmioty
zajmujące się recyklingiem;
podmiotów działających na rynku spożywczym prowadzących produkcję
pierwotną;
podmiotów prowadzących rolniczy handel detaliczny żywnością pochodzenia
niezwierzęcego;
podmiotów działających na rynku spożywczym przygotowujących żywność w
pomieszczeniach używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne, ale gdzie
regularnie przygotowuje się żywność w celu wprowadzenia do obrotu, o których
mowa w rozdziale III załącznika II do rozporządzenia nr 852/2004.
urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności;
obiektów lub urządzeń ruchomych lub tymczasowych, uprzednio dopuszczonych
do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji lub obrotu
żywnością w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;
gospodarstw agroturystycznych;
podmiotów będących drobnymi producentami wina z upraw własnych
w rozumieniu art. 2 pkt 24 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach
winiarskich (Dz. U. z 20232026 r. poz. 550)844) w ilości mniejszej niż 1000 hektolitrów
w roku winiarskim;
przedsiębiorców określonych w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.
o wyrobach winiarskich;
aptek, punktów aptecznych i hurtowni farmaceutycznych określonych
przepisami prawa farmaceutycznego;
sklepów zielarskich;
przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną innych niż środki spożywcze
produktów oraz wprowadzających do obrotu środki spożywcze opakowane,
trwałe mikrobiologicznie;
producentów gazów technicznych na potrzeby podmiotów działających na rynku
spożywczym;
W przypadkach, o których mowa w ust. 2, podmiot działający na rynku
spożywczym lub na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością jest obowiązany złożyć wniosek o wpis do rejestru zakładów.
Urządzenia dystrybucyjne, o których mowa w ust. 2 pkt 2, muszą być
oznakowane w sposób umożliwiający identyfikację zakładu, w tym w szczególności
informacjami obejmującymi imię, nazwisko, adres i numer telefonu albo nazwę,
siedzibę, adres zakładu i numer telefonu.
Art. 73.
zmienionyOrganami urzędowej kontroli żywności, o których mowa
w art. 4 rozporządzenia nr 882/2004, w zakresie bezpieczeństwa żywności, są:
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z właściwością określoną
przepisami ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
w odniesieniu do:
żywności pochodzenia niezwierzęcego produkowanej i wprowadzanej do
obrotu, przywożonej z państw trzecich oraz wywożonej i powrotnie
wywożonej do tych państw,
produktów pochodzenia zwierzęcego znajdujących się w handlu
detalicznym w rozumieniu art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002, z
wyłączeniem produktów pochodzenia zwierzęcego znajdujących się w
rolniczym handlu detalicznym,
żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia
niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego, o której mowa w art.
1 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004, produkowanej i wprowadzanej do
obrotu lub wywożonej do państw trzecich, przywożonej z tych państw w
zakresie nieobjętym decyzją Komisji 2007/275/WE z dnia 17 kwietnia 2007
r. dotyczącą wykazu zwierząt i produktów mających podlegać kontroli
w punktach kontroli granicznej na mocy dyrektyw Rady 91/496/EWG i
97/78/WE (Dz. Urz. UE L 116 z 04.05.2007, str. 9, z późn. zm.) oraz
powrotnie wywożonej do tych państw, z wyłączeniem żywności znajdującej
się w rolniczym handlu detalicznym,
prawidłowości stosowania zasad systemu HACCP w zakładach objętych
nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
organy Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z właściwością określoną
w przepisach wydanych na podstawie art. 20a ustawy z dnia 14 marca 1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
organy Inspekcji Weterynaryjnej, zgodnie z właściwością określoną przepisami
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 20222024 r.
poz. 2629 i 272712 oraz z 20232025 r. poz. 412 i 588);1795);
organy Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej, zgodnie z właściwością określoną
w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 29 stycznia
2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej;
inne organy w zakresie posiadanych kompetencji.
W sprawach przeprowadzania urzędowych kontroli żywności w odniesieniu
do żywności produkowanej lub wprowadzonej do obrotu z obiektów lub urządzeń
ruchomych lub tymczasowych właściwość organów jest określana każdorazowo
według siedziby zakładu lub miejsca prowadzenia tej działalności.
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz organy, o których mowa
w ust. 1 pkt 5, są właściwe w sprawach przeprowadzania urzędowych kontroli
materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w zakresie okreś-
lonym w rozporządzeniu nr 1935/2004 oraz w rozporządzeniu nr 282/2008.
Urzędowe kontrole, o których mowa w ust. 1, obejmują:
żywność genetycznie zmodyfikowaną oraz organizmy genetycznie
zmodyfikowane przeznaczone do wykorzystania jako żywność w zakresie
uregulowanym w rozporządzeniu nr 1829/2003, rozporządzeniu nr 1830/2003
oraz rozporządzeniu (WE) nr 1946/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie transgranicznego przemieszczania organizmów
genetycznie zmodyfikowanych (Dz. Urz. UE L 287 z 05.11.2003, str. 1),
zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1946/2003”;
wszystkie istotne dane i informacje potwierdzające zapewnianie zgodności
z rozporządzeniem nr 1924/2006 w zakresie stosowanych przez podmiot
działający na rynku spożywczym oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych.
Minister właściwy do spraw zdrowia, minister właściwy do spraw rolnictwa
oraz Minister Obrony Narodowej określą, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
warunki i sposób współdziałania w zakresie sprawowania nadzoru organów
Państwowej Inspekcji Sanitarnej z organami Inspekcji Weterynaryjnej, Wojskowej
Inspekcji Sanitarnej oraz Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej, mając na względzie
potrzebę zapewnienia sprawnego nadzoru nad przestrzeganiem bezpieczeństwa
żywności i żywienia, w tym zapewnienie organom Wojskowej Inspekcji Sanitarnej
oraz Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej możliwości przeprowadzania audytów
w zakładach zaopatrujących w żywność lub ubiegających się o takie zaopatrywanie
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz wojsk obcych przebywających na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego są produkowane lub
przechowywane w zakładzie produkującym lub przechowującym inne środki
spożywcze lub właściwe władze państwa przeznaczenia wywożonej żywności
zawierającej jednocześnie produkty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, o której
mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004, wymagają świadectwa zdrowia
wystawionego przez urzędowego lekarza weterynarii, szczegółowe warunki i sposób
współdziałania w zakresie sprawowania nadzoru oraz przeprowadzania urzędowych
kontroli żywności, określa porozumienie zawarte między Głównym Inspektorem
Sanitarnym a Głównym Lekarzem Weterynarii.
Art. 80.
zmienionyGraniczne kontrole sanitarne są przeprowadzane, z uwzględnieniem
wymagań określonych w art. 16 rozporządzenia nr 882/2004:
przez państwowych granicznych inspektorów sanitarnych – na przejściach
granicznych określonych na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1;
przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych lub państwowych
granicznych inspektorów sanitarnych właściwych ze względu na miejsce
przeznaczenia towarów, siedzibę importera albo odbiorcy towarów, zgodnie
z danymi wskazanymi we wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej
lub określonych w dokumentach przewozowych towarzyszących towarom,
a także w innych właściwych miejscach, o których mowa w art. 15 ust. 2
rozporządzenia nr 882/2004.
Państwowy graniczny inspektor sanitarny przeprowadzający graniczną
kontrolę sanitarną w portach morskich współpracuje z organami celnymi w zakresie
tej kontroli, w szczególności informuje naczelnika urzędu celno-skarbowego
właściwego dla portu morskiego o terminie, w tym o godzinie, i miejscu planowanej
kontroli. Państwowy graniczny inspektor sanitarny przeprowadza graniczną kontrolę
sanitarną w portach morskich w sposób pozwalający na zachowanie terminów, o
których mowa w art. 60 ust. 2–5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej
Administracji Skarbowej (Dz. U. z 20232025 r. poz. 615, 556, 588, 641,1131, 658z ipóźn. 760).zm.8)).
W przypadku podejrzenia niezgodności z wymaganiami zdrowotnymi, albo
gdy istnieją wątpliwości odnośnie identyfikacji towaru, o których mowa
w art. 18 rozporządzenia nr 882/2004, są przeprowadzane kontrole bezpośrednie.
Art. 81.
zmienionyOsoba odpowiedzialna za przywóz lub wywóz towarów, o których
mowa w art. 79 ust. 1, jest obowiązana powiadomić właściwego państwowego
granicznego inspektora sanitarnego nie późniejniepóźniej niż na 48 godzin przed planowanym
przywozem lub wywozem towarów, a w przypadku środków spożywczych
nietrwałych mikrobiologicznie nie późniejniepóźniej niż na 24 godziny, składając wniosek
określony na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1.
Niezbędna do dokonania granicznej kontroli sanitarnej dokumentacja jest
przedkładana w języku polskim lub w innym języku urzędowym Unii Europejskiej.
Jeżeli ze względu na bezpieczeństwo żywności okaże się to niezbędne, właściwy
państwowy graniczny lub powiatowy inspektor sanitarny może zażądać
uwierzytelnionego tłumaczenia dokumentacji przedłożonej w innym języku Unii
Europejskiej.
Art. 103.
zmienionyKto:
nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym
w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 33 ust. 3 i 4,
art. 45 ust. 3 i 4, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 52a, a także wymagań w tym zakresie
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22
ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3 i art. 44 pkt 2,
prowadząc działalność w zakresie zbiorowego żywienia dzieci i młodzieży
w jednostce systemu oświaty w ramach żywienia zbiorowego stosuje środki
spożywcze nieodpowiadające wymaganiom określonym w przepisach wydanych
na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 2,
podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
(utracił moc)10)
nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych,
określonych w przepisach:
rozporządzenia nr 1333/2008 – w zakresie substancji dodatkowych,
rozporządzenia nr 1334/2008 – w zakresie aromatów,
rozporządzenia nr 1169/2011,
wprowadza do obrotu jako żywność produkt niebędący żywnością,
nie wycofuje z obrotu środka spożywczego szkodliwego dla zdrowia lub życia
człowieka, środka spożywczego zepsutego oraz środka spożywczego
zafałszowanego,
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia
wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do
rejestru zakładów lub wbrew decyzji o odmowie zatwierdzenia zakładu w trybie
i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 852/2004 oraz art. 63,
produkuje lub wprowadza do obrotu żywność w zakresie niezgodnym z decyzją
o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2,
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością wbrew decyzji
o cofnięciu lub zawieszeniu zatwierdzenia zakładu, o której mowa w art. 66
ust. 1, lub wbrew decyzji o czasowym zawieszeniu działania lub zamknięciu
całego lub części danego zakładu na podstawie art. 54 ust. 2 lit. e rozporządzenia
nr 882/2004,
utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności,
w ramach prowadzonej działalności sprzedaje w jednostce systemu oświaty
środki spożywcze inne niż objęte grupami środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach
wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1,
w ramach prowadzonej działalności reklamuje lub promuje w jednostce systemu
oświaty środki spożywcze inne niż objęte grupami środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach
wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1 lub niespełniające wymagań
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 2,
W przypadkach, o których mowa w ust. 1:
pkt 1–3 – wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej
wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu
niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność;
pkt 4, 8–10 – wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do 5000 zł,
nie mniejniemniej niż 1000 zł;
pkt 5 – wysokość kary nie może być mniejsza niż 500 zł.
Art. 1.
zmienionyUstawa określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia
bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE)
nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustana-
wiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego
Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego
procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002,
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 178/2002”.
Ustawa określa:
wymagania zdrowotne żywności – w zakresie nieuregulowanym
w rozporządzeniach Unii Europejskiej;
wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny:
żywności – w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE)
nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004,
str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319),
zwanym dalej „rozporządzeniem nr 852/2004”,
materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością –
w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE)
nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października
2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu
z żywnością oraz uchylającym dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG
(Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4), zwanym dalej „rozporządzeniem
nr 1935/2004”;
właściwość organów w zakresie przeprowadzania urzędowych kontroli
żywności na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE)
nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia
zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi
zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z 30.04.2004, str. 1;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), zwanym dalej
„rozporządzeniem nr 882/2004”;
wymagania dotyczące przeprowadzania urzędowych kontroli żywności –
w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu nr 882/2004.
Ustawa reguluje również:
zasady sprzedaży, reklamy i promocji środków spożywczych,
wymagania w zakresie żywienia dzieci i młodzieży w ramach żywienia
zbiorowego
– w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach,
z wyłączeniem szkół dla dorosłych, branżowych szkół II stopnia oraz szkół
policealnych, a także w placówkach systemu oświaty, o których mowa w art. 2 pkt 3,
7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 20232026 r. poz. 900),820,
904, 982, 1036 i 1123), zwanych dalej „jednostkami systemu oświaty”.
Art. 87.
zmienionyZadania związane z funkcjonowaniem programu monitoringu na
potrzeby oceny ryzyka realizuje Rada do Spraw Monitoringu Żywności i Żywienia,
zwana dalej „Radą”, działająca przy ministrze właściwym do spraw zdrowia.
W skład Rady wchodzi:
po jednym przedstawicielu każdej jednostki badawczo-rozwojowej8), o której
mowa w art. 86 ust. 2;
dziewięciu przedstawicieli nauki reprezentujących kierunki badań objęte
zakresem monitoringu, z uczelni oraz jednostek badawczo-rozwojowych9)
niebędących wykonawcami tych badań;
po dwóch przedstawicieli ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra
właściwego do spraw rolnictwa;
jeden przedstawiciel ministra właściwego do spraw środowiska.
Przewodniczącym Rady jest przedstawiciel ministra właściwego do spraw
zdrowia, a zastępcą przewodniczącego – przedstawiciel ministra właściwego do spraw
rolnictwa wskazani przez właściwego ministra.
Członków Rady powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia
w uzgodnieniu lub na wniosek ministrów i władz uczelni, których przedstawiciele
wchodzą w skład Rady.
Do zadań Rady należy w szczególności:
przygotowywanie perspektywicznych kierunków badań monitoringowych;
przygotowywanie okresowych planów badań monitoringowych;
opiniowanie wykonanych badań monitoringowych w odniesieniu do założonych
celów i uzyskiwanych wyników oraz raportu z badań monitoringowych
przygotowywanego corocznie przez jednostki badawczo-rozwojowe8)
prowadzące badania monitoringowe;
współudział w upowszechnianiu wyników badań monitoringowych,
publikowanych w raporcie z badań monitoringowych w ramach działalności
zawodowej członków Rady;
współpraca z organami urzędowej kontroli żywności;
doradztwo naukowe na rzecz organów urzędowej kontroli żywności;
dokonywanie oceny ryzyka.
Dokumenty, o których mowa w ust. 5 pkt 1–3, są przedstawiane przez Radę
do akceptacji przez ministra właściwego do spraw zdrowia i ministra właściwego do
spraw rolnictwa.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, regulamin pracy Rady, biorąc
pod uwagę zakres jej zadań.
Członkom Rady, z wyjątkiem członków Rady będących pracownikami
urzędów organów administracji rządowej, za udział w posiedzeniach przysługują diety
oraz zwrot kosztów podróży na obszarze kraju przewidziane w przepisach wydanych
na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140 oraz z 2023 r. poz. 240 i 641).badawczo-rozwojowej9), o której
mowa w art. 86 ust. 2;
dziewięciu przedstawicieli nauki reprezentujących kierunki badań objęte
zakresem monitoringu, z uczelni oraz jednostek badawczo-rozwojowych9)
niebędących wykonawcami tych badań;
po dwóch przedstawicieli ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra
właściwego do spraw rolnictwa;
jeden przedstawiciel ministra właściwego do spraw środowiska.
Przewodniczącym Rady jest przedstawiciel ministra właściwego do spraw
zdrowia, a zastępcą przewodniczącego – przedstawiciel ministra właściwego do spraw
rolnictwa wskazani przez właściwego ministra.
Członków Rady powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia
w uzgodnieniu lub na wniosek ministrów i władz uczelni, których przedstawiciele
wchodzą w skład Rady.
Do zadań Rady należy w szczególności:
przygotowywanie perspektywicznych kierunków badań monitoringowych;
przygotowywanie okresowych planów badań monitoringowych;
opiniowanie wykonanych badań monitoringowych w odniesieniu do założonych
celów i uzyskiwanych wyników oraz raportu z badań monitoringowych
przygotowywanego corocznie przez jednostki badawczo-rozwojowe9)
prowadzące badania monitoringowe;
współudział w upowszechnianiu wyników badań monitoringowych,
publikowanych w raporcie z badań monitoringowych w ramach działalności
zawodowej członków Rady;
współpraca z organami urzędowej kontroli żywności;
doradztwo naukowe na rzecz organów urzędowej kontroli żywności;
dokonywanie oceny ryzyka.
Dokumenty, o których mowa w ust. 5 pkt 1–3, są przedstawiane przez Radę
do akceptacji przez ministra właściwego do spraw zdrowia i ministra właściwego do
spraw rolnictwa.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, regulamin pracy Rady, biorąc
pod uwagę zakres jej zadań.
Członkom Rady, z wyjątkiem członków Rady będących pracownikami
urzędów organów administracji rządowej, za udział w posiedzeniach przysługują diety
oraz zwrot kosztów podróży na obszarze kraju przewidziane w przepisach wydanych
na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 2026 r. poz. 1245).
Obsługę sekretariatu Rady oraz publikację raportu zapewnia minister
właściwy do spraw zdrowia.
Art. 2.
zmienionyUstawy nie stosuje się do:
środków spożywczych produkowanych, przetwarzanych i przechowywanych
w gospodarstwie domowym na potrzeby własne oraz do własnego spożycia
w tym gospodarstwie;
żywności pochodzenia zwierzęcego w zakresie uregulowanym
w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące higieny
w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L
139 z 30.04.2004, str. 55; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45,
str. 14), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 853/2004”, rozporządzeniu (WE)
nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli
w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do
spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 206; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75) i w ustawie z dnia 16 grudnia
2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 20232026 r. poz. 872);981);
artykułów rolno-spożywczych w zakresie jakości handlowej tych artykułów
określonej przepisami ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 20222023 r. poz. 1688, 2185 i 22541980 oraz z 20232026 r.
poz. 177, 412 i 588).1154).
Ustawy nie stosuje się do osób zbierających indywidualnie grzyby rosnące
w warunkach naturalnych, objęte wykazem określonym na podstawie art. 44 pkt 1.
Art. 104.
zmienionyKary pieniężne, o których mowa w art. 103, wymierza, w drodze
decyzji, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny.
Ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki
inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i
zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku
spożywczym i wielkość produkcji zakładu.
Do kar pieniężnych, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się
odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja
podatkowa (Dz. U. z 20222026 r. poz. 2651,622, z późn. zm.11)), z tym że organowi, o którym
mowa w ust. 1, przysługują uprawnienia organu podatkowego.
Kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 29.
zmienionyW celu monitorowania produktów wprowadzanych do obrotu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podmiot działający na rynku spożywczym,
który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu:
preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywcze
specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie należą do grup określonych
w art. 24 ust. 2 pkt 1–3,
suplementy diety,
środki spożywcze, do których dodawane są witaminy, składniki mineralne lub
substancje, o których mowa w załączniku III część B i C do rozporządzenia
nr 1925/2006
– jest obowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego.
W powiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, podmiot działający na rynku
spożywczym podaje następujące dane:
nazwę produktu oraz jego producenta;
postać produktu, w jakiej jest on wprowadzany do obrotu;
wzór oznakowania w języku polskim;
kwalifikację/rodzaj środka spożywczego przyjętą przez podmiot działający na
rynku spożywczym;
skład jakościowy obejmujący dane dotyczące składników zawartych
w produkcie, w tym substancji czynnych;
skład ilościowy składników;
imię i nazwisko albo nazwę, adres oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP)
podmiotu powiadamiającego o pierwszym wprowadzeniu do obrotu.
Jeżeli środek spożywczy, o którym mowa w ust. 1, znajduje się w obrocie
w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w powiadomieniu należy
ponadto wskazać właściwy organ tego państwa, który został powiadomiony o wprowadzeniuwpro-
wadzeniu środka spożywczego do obrotu lub zezwolił na wprowadzenie środka
spożywczego do obrotu w tym państwie, załączając równocześnie kopię uprzedniego
powiadomienia lub zezwolenia.
Powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w formie dokumentu
elektronicznego powstałego przez wprowadzenie danych do elektronicznego
formularza powiadomienia, którego wzór określają przepisy wydane na podstawie
art. 31 ust. 6 pkt 1.
Jeżeli dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 4, nie został opatrzony
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, powiadomienia, o którym mowa w ust. 1,
należy dokonać również w formie pisemnej na formularzu według wzoru, o którym
mowa w ust. 4.
Za dzień złożenia powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, uznaje się dzień
otrzymania przez Głównego Inspektora Sanitarnego powiadomienia opatrzonego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub własnoręcznym podpisem.
Art. 119.
zmienionySuplementy diety niespełniające wymagań w zakresie oznakowania,
wprowadzone do obrotu przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą znajdować się
w obrocie do wyczerpania zapasów, lecz nie dłużejniedłużej niż przez dwanaście miesięcy od
dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 29a.
zmienionyDopuszcza się wprowadzenie do obrotu środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1
i 4 sprowadzanych z zagranicy, bez konieczności realizowania obowiązku okreś-
lonego w art. 29, jeżeli ich zastosowanie jest niezbędne dla ratowania życia lub
zdrowia, pod warunkiem, że dany środek jest dopuszczony do obrotu w kraju,
z którego jest sprowadzany.
Podstawą wprowadzenia do obrotu środków, o których mowa w ust. 1, jest
zapotrzebowanie wystawione przez lekarza w podmiocie wykonującym działalność
leczniczą na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany
w podmiocie wykonującym działalność leczniczą lub stosowany poza podmiotem
wykonującym działalność leczniczą, którego zasadność wystawienia została
potwierdzona przez konsultanta z danej dziedziny medycyny.
Zapotrzebowanie, o którym mowa w ust. 2, składa się do ministra
właściwego do spraw zdrowia za pośrednictwem Systemu Obsługi Importu
Docelowego, o którym mowa w art. 31c ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie
informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2022 r. poz. 1555, 2280 i 2705 oraz z 2023
r. poz. 650), zwanego dalej „SOID”.
Założenie konta w SOID następuje na zasadach przewidzianych w art. 4ab
ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2301 oraz z 2023 r. poz. 605 i 650).
Zapotrzebowania, o których mowa w ust. 2, podpisują odpowiednio:
lekarz wystawiający zapotrzebowanie, osoba uprawniona do reprezentacji
podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz konsultant potwierdzający
zasadność wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na
środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany
w podmiocie wykonującym działalność leczniczą,
lekarz wystawiający zapotrzebowanie oraz konsultant potwierdzający zasadność
wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na środek
spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany poza
podmiotem wykonującym działalność leczniczą
– kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem
osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzenia pochodzenia i integralności
danych w postaci elektronicznej dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany w podmiocie wykonującym działalność leczniczą zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej, jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2022 r. poz. 633, z późn. zm.7)),
jeżeli dotyczy,
dane adresowe,
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane osoby uprawnionej do reprezentacji:
imię i nazwisko,
stanowisko,
adres poczty elektronicznej;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie, jeżeli dotyczy:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach, jeżeli dotyczy,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany poza podmiotem wykonującym działalność leczniczą
zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej – jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej, jeżeli dotyczy,
dane adresowe;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna,
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania,
adres pacjenta;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Przepisy art. 4ad ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
stosuje się odpowiednio.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, które z uwagi na bezpieczeństwo ich stosowania oraz
wielkość obrotu powinny być wprowadzone do obrotu z uwzględnieniem obowiązków
wynikających z art. 29.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się również do środka spożywczego specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4, jeżeli jego
odpowiednik w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826) – zwanej dalej „ustawą o refundacji”, jest już
wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w odniesieniu do
którego wydano decyzję, o której mowa w art. 32.
Minister właściwy do spraw zdrowia wydaje zgodę na sprowadzenie
z zagranicy środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o którym
mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4. Zgoda jest udostępniana niezwłocznie Głównemu
Inspektorowi Sanitarnemu w SOID. Zgoda na sprowadzenie z zagranicy środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego nie ma formy decyzji
administracyjnej i nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803).2026 r. poz. 208, 252, 791 i 1007), zwanego
dalej „SOID”.
Założenie konta w SOID następuje na zasadach przewidzianych w art. 4ab
ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U.
z 2026 r. poz. 612, 791, 1004 i 1079).
Zapotrzebowania, o których mowa w ust. 2, podpisują odpowiednio:
lekarz wystawiający zapotrzebowanie, osoba uprawniona do reprezentacji
podmiotu wykonującego działalność leczniczą oraz konsultant potwierdzający
zasadność wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na
środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany
w podmiocie wykonującym działalność leczniczą,
lekarz wystawiający zapotrzebowanie oraz konsultant potwierdzający zasadność
wystawienia zapotrzebowania – w przypadku zapotrzebowania na środek
spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego stosowany poza
podmiotem wykonującym działalność leczniczą
– kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem
osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzenia pochodzenia i integralności
danych w postaci elektronicznej dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany w podmiocie wykonującym działalność leczniczą zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej, jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 156 i 972), jeżeli
dotyczy,
dane adresowe,
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane osoby uprawnionej do reprezentacji:
imię i nazwisko,
stanowisko,
adres poczty elektronicznej;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie, jeżeli dotyczy:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach, jeżeli dotyczy,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Zapotrzebowanie na środek spożywczy specjalnego przeznaczenia
żywieniowego stosowany poza podmiotem wykonującym działalność leczniczą
zawiera:
dane podmiotu wykonującego działalność leczniczą składającego
zapotrzebowanie:
nazwę (firmę) łącznie z nazwą jednostki organizacyjnej lub nazwą komórki
organizacyjnej – jeżeli dotyczy,
numer identyfikacji podatkowej (NIP),
numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
resortowy kod identyfikacyjny jednostki organizacyjnej lub komórki
organizacyjnej, o którym mowa w art. 105 ust. 4a ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej, jeżeli dotyczy,
dane adresowe;
dane lekarza wystawiającego zapotrzebowanie:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu;
dane pacjenta, dla którego wystawiono zapotrzebowanie:
imię i nazwisko pacjenta,
numer PESEL pacjenta, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu
osobistego lub paszportu,
w przypadku osób małoletnich, którym nie nadano numeru PESEL – numer
PESEL przedstawiciela ustawowego albo opiekuna, jeżeli został
ustanowiony, a w przypadku jego braku – serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu przedstawiciela ustawowego albo opiekuna,
adres poczty elektronicznej, na który zostanie wysłana informacja
o rozpatrzeniu zapotrzebowania,
adres pacjenta;
dane dotyczące środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego:
nazwę środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
skład środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
postać środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego,
ilość i jednostkę ilości,
czas trwania kuracji – w dniach,
uzasadnienie zapotrzebowania,
nazwę producenta,
rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych;
dane konsultanta z danej dziedziny medycyny potwierdzającego zasadność
wystawienia zapotrzebowania:
imię i nazwisko,
numer prawa wykonywania zawodu,
kwalifikacje zawodowe, w tym posiadane tytuły: zawodowy i naukowy,
oznaczenie typu konsultanta (wojewódzki albo krajowy),
oznaczenie dziedziny medycyny.
Przepisy art. 4ad ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
stosuje się odpowiednio.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, które z uwagi na bezpieczeństwo ich stosowania oraz
wielkość obrotu powinny być wprowadzone do obrotu z uwzględnieniem obowiązków
wynikających z art. 29.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się również do środka spożywczego specjalnego
przeznaczenia żywieniowego, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4, jeżeli jego
odpowiednik w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 253 i 791) – zwanej dalej „ustawą o refundacji”,
jest już wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w odnie-
sieniu do którego wydano decyzję, o której mowa w art. 32.
Minister właściwy do spraw zdrowia wydaje zgodę na sprowadzenie
z zagranicy środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, o którym
mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 i 4. Zgoda jest udostępniana niezwłocznie Głównemu
Inspektorowi Sanitarnemu w SOID. Zgoda na sprowadzenie z zagranicy środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego nie ma formy decyzji
administracyjnej i nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).
(uchylony)
Art. 31.
zmienionyW przypadku przeprowadzania postępowania, o którym mowa
w art. 30 ust. 1, Główny Inspektor Sanitarny może:
zażądać opinii Zespołu do Spraw Suplementów Diety działającego w ramach
Rady Sanitarno-Epidemiologicznej, o której mowa w art. 9 ustawy z dnia
14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 20232024 r. poz. 338);416
oraz z 2026 r. poz. 605);
zobowiązać podmiot, o którym mowa w art. 29 ust. 1, do udokumentowania, że
środek spożywczy spełnia wymagania, o których mowa w art. 30 ust. 1, w
szczególności do przedłożenia opinii podmiotu, o którym mowa w art. 7 ust. 1
pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i
nauce (Dz. U. z 20232024 r. poz. 742),1571, z późn. zm.7)), zwanego dalej „jednostką
naukową”.
W przypadku przeprowadzania postępowania, o którym mowa w art. 30 ust. 1
pkt 2, mającego na celu wyjaśnienie, że środek spożywczy objęty powiadomieniem
nie spełnia wymagań produktu leczniczego określonego przepisami prawa
farmaceutycznego albo wyrobu medycznego w rozumieniu przepisów o wyrobach
medycznych, Główny Inspektor Sanitarny zobowiązuje podmiot, o którym mowa
w art. 29 ust. 1, do przedłożenia opinii Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
Opinia Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych jest dla Głównego Inspektora Sanitarnego wiążąca
w prowadzonym postępowaniu.
Podmiot obowiązany do przedłożenia opinii jednostki naukowej może
dostarczyć opinię właściwej krajowej jednostki naukowej wymienionej w wykazie, o
którym mowa w ust. 6 pkt 3, lub właściwej instytucji naukowej innego państwa
członkowskiego Unii Europejskiej.
Koszty wydania opinii, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2, ponosi podmiot,
o którym mowa w art. 29 ust. 1.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
wzór formularza powiadomienia, o którym mowa w art. 29 ust. 4,
dane zawarte w rejestrze produktów objętych powiadomieniem umożliwiające
ich identyfikację oraz wzór rejestru,
wykaz krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii,
o której mowa w ust. 1 pkt 2,
metody obliczania kosztów ponoszonych przez krajową jednostkę naukową
w związku z wydaniem opinii, w tym w szczególności rodzaje kosztów i średni
wymiar czasu pracy niezbędnego do przygotowania opinii,
wysokość opłaty pobieranej przy wydawaniu opinii przez Urząd Rejestracji
Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
– mając na względzie zapewnienie sprawnego przebiegu postępowań, o których mowa
w art. 30, kompetencje jednostek zgodnie z zakresem zadań określonych statutami
oraz kwalifikacje personelu i kalkulację kosztów za przygotowywanie opinii.